سم سایپرمترین Cypermethrin یکی از ترکیبات پرمصرف، موثر و پرکاربرد از گروه پایروتروئیدهای مصنوعی است. این سم خاصیت حشره کشی قوی دارد و در جهت کنترل آفات کشاورزی استفاده می شود. این سم با تاثیر بر روی سیستم عصبی حشرات، سبب اختلال در انتقال پیام های عصبی شده و در نتیجه موجب مرگ آفات می شود. سم سایپرمترین به علت پایداری نسبی و سمیت انتخابی، خطر کمتری برای پستانداران و پرندگان دارد. از این رو می تواند برای کنترل آفات مناسب باشد.

سم سایپرمترین

سم سایپرمترین یک سم حشره کش غیر سیستمیک، تماسی و گوارشی با اثر ابقایی روی گیاه است. همانطور که ذکر شد این سم از گروه پایروتروئیدها می باشد. سم سایپرمترین 40 درصد از طریق اختلال در کانال های سدیمی طناب عصبی حشره، سبب اختلال در عمل سلول های عصبی آن ها می شود. سایپرمترین به فرم های مختلف مانند امولسیون، پودر و محلول وجود دارد. خرید سم سایپرمترین بسته به نوع فرمول علیه طیف گسترده ای از آفات از جمله سفید بالک ها، مگس ها، سوسک ها، حشرات مکنده و آفات برگخوار مانند کرم های غوزه پنبه، سوسک های برگخوار، شته ها و پروانه های مینوز موثر است.

سایپرمترین به دلیل اثر تماسی و گوارشی عملکرد بالایی در کاهش جمعیت آفات دارد. این سم در مقایسه با برخی سموم قدیمی تر، پایداری کمتری در محیط دارد. این ویژگی خطر آسیب تجمع زیستی را کاهش می دهد. استفاده از سم سایپرمترین در کشاورزی نیازمند رعایت دوز مصرفی دقیق، زمانبندی مناسب در زمان مصرف برای آفات مانند مرحله لاروی آفت و احتیاط های ایمنی است تا از مقاومت آفات و اثرات جانبی روی دشمنان طبیعی مانند زنبورهای پارازیتوئید جلوگیری شود. فرمولاسیون های رایج آن شامل EC (امولسیون) و WP (پودر وتابل) بوده که به صورت محلول پاشی روی گیاهان قابل استفاده است. با وجود سمیت نسبتا پایین سایپرمترین برای پستانداران، مصرف نادرست آن می تواند برای آبزیان و زنبورهای عسل خطرناک باشد. همچنین توصیه می شود از مصرف در زمان گلدهی و نزدیکی به منابع آبی خودداری شود.

نکات کلیدی در استفاده از سم سایپرمترین

در زمان استفاده از سایپرمترین، رعایت اصول ایمنی بسیار مهم است. توصیه می شود در زمان مصرف از لباس محافظ (دستکش، ماسک، عینک و لباس بلند) استفاده کنید تا از تماس آن با پوست و استنشاق سم جلوگیری شود. همچنین از سمپاشی در شرایط باد شدید و دمای بالای ۳۰ درجه سانتیگراد و رطوبت بالا خودداری کنید. زیرا این شرایط سبب تبخیر سریع سم و افزایش خطر تنفسی یا رانش سم به مناطق غیر هدف می شود یا باعث کاهش اثر موثر سم می گردد. علاوه بر این، دور بودن زنبورهای عسل و سایر حشرات مفید از منطقه سمپاشی به خصوص در زمان گلدهی و اجتناب از سمپاشی در نزدیکی منابع آبی از دیگر نکات مهم است.

آیا سایپرمترین با سایر سموم و کودها قابل اختلاط است؟

سم سایپرمترین در برخی موارد قابل اختلاط با سموم دیگر همچون کنه کش ها یا قارچ کش های غیر قلیایی است،. باید توجه داشت که قبل از اختلاط و استفاده در وسعت وسیع، آزمون سازگاری فیزیکی انجام شود تا از تشکیل رسوب، سوزندگی یا کاهش اثرگذاری جلوگیری شود. از مخلوط کردن آن با سموم قلیایی مانند بردوفیکس یا ترکیبات مسی یا کودهای حاوی گوگرد و روغن های امولسیون شونده خودداری کنید. زیرا این ترکیبات باعث تجزیه سایپرمترین و کاهش کارایی آن می شوند. همچنین، اختلاط با کودهای نیتروژنه همچون اوره در صورت عدم اطمینان از pH نهایی محلول، ممکن است خطرناک باشد.

مدیریت مقاومت آفات با سایپرمترین

جهت جلوگیری از ایجاد مقاومت در آفات توسط این سم، توصیه می شود سم حشره کش سایپرمترین را به صورت چرخشی با سموم گروه های دیگر (مانند نئونیکوتینوئیدها) استفاده کنید. همچنین، با استفاده از موادی که سطح پخش سم را افزایش می دهند، مانند سورفکتانت های غیریونی می توان پخش پذیری و ماندگاری سم روی برگ ها را بهبود بخشید که موجب عملکرد بهتر سم می شود. برای کاهش باقیمانده سم در محصولات کشاورزی و حفظ سلامت مصرف کننده بهتر است دوره کارنس (فاصله آخرین سمپاشی تا برداشت محصول) را مطابق دستورالعمل سازنده رعایت کرد.

جمع بندی

سم سایپرمترین به عنوان یک حشره کش موثر در کشاورزی، نقش مهمی در کنترل آفات دارد. استفاده بی رویه و نا به جا از سایپرمترین می تواند منجر به مقاومت آفات، خسارت به گیاهان، آلودگی محیط زیست و تهدید سلامت انسان و موجودات غیرهدف شود. از این رو لازم است کشاورزان از روش های مدیریت تلفیقی آفات و دوزهای توصیه شده استفاده کنند تا بیشترین و بهترین عملکرد را داشته باشند.