خزانه گیری یعنی کشت بذر در زمین دیگر و همچنین تولید گیاهچه در زمین دیگری به جز زمین اصلی و تعریف کلی نشاء کاری ، انتقال گیاهچه به زمین اصلی می باشد. زمینی را که برای این کار استفاده می کنند خزانه می گویند. در خزانه گیری بهترین شرایط اعم از شرایط محیطی و … را مهیا کرده تا گیاهچه بهتر و با کیفیت مناسب رشد کند. گیاهان زراعی مانند توتون، تنباکو، برنج، کلم، گوجه فرنگی و بادمجان از جمله گیاهانی هستند که نشاءکاری می شوند. گیاهانی که به صورت نشاء به زمین اصلی انتقال داده می شوند در صورت صدمه دیدن به دلیل تغذیه مناسب و اصولی به راحتی ترمیم می شوند. فروشگاه آنلاین کشاورزی اگری راز در این مقاله شما را با روش اصولی نشاءکاری و خزانه گیری آشنا می کند.
نشاءکاری
همانطور که در بالا گفتیم نشاءکاری انتقال گیاهچه به زمین اصلی است برای نشاءکاری باید توجه داشته باشیم که نشاء کاملا سالم، قوی، دارای 4 تا 7 برگی و فاقد هرگونه آفت و بیماری باشد. برای انجام این کار می توانیم از روش های مختلفی استفاده کنیم:
نشاکاری دستی
روش نشاء کاری بستگی به نوع محصول کشت شده دارد.در نشاءکاری دستی نیاز به نیروی کارگری است که زمان و هزینه زیادی را در بر میگیرد و ممکن است باعث کاهش سلامت گیاه و تاخیر در زمان کشت شود.
در نشاءکاری گیاهانی مانند برنج، ابتدا از ناحیه پایینی ساقه سه تا پنج بوته را لای انگشت قرار می دهیم و طوقه را در یک نقطه با فاصله معین در خاک فرو می کنیم. خاکی که نشاءکاری در آن انجام می دهید باید کاملا غرقاب و نرم باشد. زمین را به صورت جوی و پشته تهیه و آبیاری سنگین انجام دهید. در این روش ممکن است ریشه تا خورده و در لایه سطحی خاک قرار بگیرد و بوته زمانی که رشد کرد به سمت جوی خم می شود و از خاک بیرون بیاید و در جوی بیوفتد.
در کشت آبی گیاهانی مانند توتون، گوجه فرنگی و ….، زمین را به صورت جوی و پشته تهیه و آبیاری سنگین انجام می شود. پس از پایان آبیاری، نشاءکاری در طرفین پشته انجام و با یک بیلچه به عمق 10سانتی متر شیاری را ایجاد و ریشه نشاء را به صورت مستقیم در آن قرار می دهیم. خاک را فشار دهید تا خاک به ریشه نشاء بچسبد. پس از اتمام کار بلافاصله آبیاری کنید.
نشاکاری با ماشین
ماشین نشاءکار دارای شیار باز کن و سیستم دریافت بوته از کارگر و انتقال به خاک و چرخ فشار دهنده اطراف خاک و لوله آبپاشی در کنار بوته است. پس سرعت نشاءکاری سریع تر و احتمال صدمه و آسیب کمتر خواهد بود.
از دیگر نکات مهم در نشاءکاری زمان انجام دهی است که توصیه می شود در هنگام عصر و پس از کم شدن نور خورشید صورت بگیرد. اگر برگ های نشاء بزرگ باشد می توانید برگ های مسن را قطع کنید تا سطح تعرق کم شود.
جهت کشت بذر و پرورش نشاء می توانید از سینی نشاء استفاده کنید که مزایایی زیادی دارد که در زیر به آن اشاره می کنیم:
- کنترل آفات و بیماری به دلیل مجزا بودن نشاء از هم
- جابجایی و حمل آسان
- زهکشی مناسب
- تولید نشاء را افزایش می دهد.
- رشد مطلوب نشاء
- یکنواختی در فرایند رشد
- کوتاه شدن دوره رشد گیاه
- پرورش محصولات زودرس

خزانه گیری
در زمان آماده سازی بستر بذر گیاهانی مانند گوجه فرنگی، بادمجان و … باید توجه داشته باشید که کود کشاورزی حیوانی پوسیده در پاییز به خاک اضافه و زمین را تا عمق 20 سانتی متر زیر و رو کنید. خاک هرچه سبک تر و نرم تر باشد، ریشه به راحتی در آن توسعه و گسترش می یابند و بیرون آودن نشاء بدون آسیب انجام خواهد شد. اگر خاک نیمه سنگین باشد باید حتما زیر و رو سازی شده و فسفر، نیتروژن و پتاسیم زیر نظر کارشناس اضافه و تا عمق 10 الی 15 سانتی متر مخلوط شود.
بعد با غلتک سطح زمین صاف و هموار شود و بذرها را به صورت دستی پاشیده و با پوسته شلتوک یا ماسه شسته و یا کود حیوانی 3 سانتی متر پوشانده شود. آبیاری تا زمان چند برگی شدن توسط آبپاش صورت بگیرد و بعد به صورت کرتی انجام شود. پس از اتمام آبیاری اول، خزانه را با یک پلاستیک شفاف از سرما محافظت کنید.
انتقال نشا هنگامی انجام می شود که گیاهچه ها 4 تا 7 برگ داشته باشند. قبل از انتقال نشاء حتما زمین را آبیاری کنید تا بوته ها به راحتی از خاک بیرون کشیده شود.
برای تهیه خزانه گیاهانی مانند برنج، زمین را در پاییز شخم و تا بهار آن را به حال خود رها می کنند. در بهار اوره فسفات آمونیوم و کود دامی اضافه کرده و تمام بقایای گیاهان دیگر را از خاک پاکسازی و شخم می زنند. در مرحله بعد زمین مرز بندی و چند روز آبیاری و بعد با تیلر و …. خاک را زیر و رو می کنند تا خاک نرم و یکدست شود. حالا زمین را ماله کشی می کنند و بذرهایی که از قبل آماده شدند را در سطح زمین می پاشند.
اهمیت نشاءکاری و خزانه گیری
- صرفه جویی در مصرف آب
- کاهش در تعداد بذر مصرفی به دلیل شرایط مناسب و ایده آل
- زمان کافی برای رسیدگی به زمین اصلی خواهیم داشت.
- افزایش تناوب زراعی
- شرایط مناسب برای سبز شدن بذر و رشد بهتر گیاهچه مهیا است.
- کاشت بذرها به راحتی با مهیا شدن شرایط جوی انجام می شود.
- امکان سبز شدن و تولید گیاهچه، بذر گیاهانی که بسیار ریز و کوچک هستند.
- کنترل شرایط جوی
- جلوگیری از خسارت ناشی از بارندگی و …..
جمع بندی
تولید نشاء سالم و با کیفیت مستلزم عدم آلودگی آنها به بیماری و آفات است و بستر باید کاملا عاری از هرگونه نشانه ی بیماری و .. باشد. در صورتی که خاک سابقه آلودگی دارد می توانید خاک را ضدعفونی کنید و اصول زراعی و بهداشتی حتما رعایت شود.


هنـوز دیدگاهی ثبــت نشــده
اولیــن باشــید شــما