انواع آفات در مرکبات

مقدمه

اگر خواستار درخت سالم و محصولات با کیفیت هستید حواستان به آفات و راههای پیشگیری و کنترل آن و برنامه غذایی باشد زیرا به راحتی به میوه،شاخ و برگه آسیب جدی وارد میکند و از بازار پسندی و کیفیت میوه کاسته میکند پس قبل بحث مدیریت آفات بسیار مهم و حائز اهمیت است و میتوان به راحتی با استفاده از روش های مختلف و حشره کش های شیمیایی و طبیعی کنترل کرد .فروشگاه آنلاین کشاورزی اگری راز در این مقاله آفات مرکبات و راههای پیشگیری و کنترل آن را بصورت مختصر برای شما توضیح خواهد داد.

انواع شپشک مرکبات - اگری راز

آفات مهم مرکبات

شپشک ها

شپشک ها جز آفات مکنده به حساب می آیند و با تغذیه از شیره گیاهیی باعث ضعف و کاهش عملکرد مناسب درختان و گیاهان میشود و باعث سیاه شدن درخت و برگ و تولید عسلک روی درخت میشود.شپشک ها شبیه تاول در رنگهای مختلف بصورت برجسته به تنه درختان میچسبند.

انواع شپشک مرکبات

خانواده شپشکهای سپردار Diaspidina

این شپشکها داراي پوشش سپر مانندي اند که به بدن حشره نچسبیده است.از نظر شکل ظاهری سپر گرد، کشیده یا بیضی می باشد.حشرات ماده در زمان بلوغ ،فاقد پا و شاخکهای کوچک و یا از بین رفته هستند.این آفت به میوه ،برگ و شاخه های جوان و مسن حمله و باعث خشک شدن مرکبات میشود.

  • شپشک سپردار سیاه مرکبات  
  • شپشک سپردارقهوه ای مرکبات  
  • شپشک سپردار قرمز مرکبات
  • شپشک سپردار واوی مرکبات
  • شپشک سپردار الفی مرکبات
  • شپشک سن ژوزه

خانواده شپشکهای نرم تن Coccidae

این حشرات زرد و متمایل به قرمزاند و از نظر شکل ظاهری بدن بیضی شکل و سطح پشتی آنها یک خط طولی تیره رنگ دیده میشود.این حشره ، گیاهان گلخانه ای و گیاهان زینتی منازل و بوته های چای و مرکبات را درگیر میکند.فعالیت حمله این حشره با ترشح فراوان عسلک باعث جذب مورچه می شود.

  • شپشک بالشتک مرکبات
  • شپشک مومی مرکبات
  • شپشک نرم تن مرکبات
  • شپشک ستاره ای مرکبات

شپشک خانواده Monophlebidae

این شپشک بر روی برگ ها و شاخه های گیاه میزبان فعالیت دارندمیکند.از نظر شکل ظاهری ،بدن حشره ماده بالغ کشیده ،کوتاه و بیضی شکل است و پاهای جلویی آن بلندتر از پاهای عقبی است تا به راحتی در خاک به جستجوی ریشه گیاه برود.

  • شپشک استرالیایی
  • شپشک مصری
  • گونه هاي جنس Sinoret Icerya روي مرکبات

خانواده شپشک های آرد آلود Pseudococcidae

این دسته از آفات همیشه متحرک هستند .حشرات ماده دارای اندام بیضی شکل و موهای کم پشت و بلندی دارند.شپشک آرد آلود به درختانی مثل مرکبات،درختان میوه و گیاهان زینتی و گلخانه ها حمله میکند و درخت یا گیاه یک پوشش برفی یا پنبه ای مانند به خود میگرد و فعالیت آن با ترشح عسلک همراه می باشد.

  • شپشک آرد آلود ساحلی مرکبات
  • شپشک آرد آلود مرکبات

راههای کنترل و پیشگیری شپشکها

  • قبل از وارد شدن درختان به باغ ،حتما تمام قسمت های مختلف درختان از زیر و روی برگ و تنه که شپشک در آن فعالیت دارد را دقیق بررسی کنید که عاری از آفت باشد.
  • بیولوژي شپشکهاي گیاهی با یکدیگر متفاوت می باشد پس در شناسایی آفت بسیار دقت کنید.
  • بعد ازشناسایی نوع آفت مورد نظر آن را ردیابی کنید میتوانید پس از ردیابی از کارت های طعمه چسبنده و چسب های نواری دو طرفه یا تله های چسبنده استفاده کنید
  • برای کنترل شیمیایی میتوانید از سموم سیتمیک مثل کنفیدر و یا مالاتیون که اثر تماسی، گوارشی و تنفسی دارد و اندوسولفان، دیمتوآت ،استفاده کنید.
  • کنترل بیولوژیک(زنبورهایaphytis،اندوپارازیت ها،و شکارچی ها که شامل تریپسها، کنهها، بالتوريها، و قارچهاي بیماریزا و….
  • کنترل زراعی(انتخاب محل مناسب کاشت،زمان مشاهده شاخه ای تازه آلوده شده سریع قطع و آن را در بیرون باغ از بین ببرید)
  • مدیریت تلفیقی آفت
  • تنظیم کننده های رشد
  1. مواد آلی کیتینی
  2. سمومی که داراي هورمون جوانی(پوست اندازی و مختل میکند)
انواع شته و کنه مرکبات - اگری راز

شته ها

آفت شته ماده چسبناکی را هنگام تغذیه از گیاه ایجاد میکند. از آفات بسیار مهم و مضر مرکبات است .این شته از برگ جدید و ساقه ای مرکبات تغذیه کرده و اغلب ناقل بیماری های ویروسی مثل تریستزای مرکبات است .ساقه ها و برگ های جدید درختان مرکبات را آلوده می کند و علاوه بر آسیب به تغذیه، ناقل بسیار سریعی از ویروس تریستزای مرکبات است و در رنگهای مختلف خاکستری،زرد،قهوه ای،مشکی و قرمز و سبز دیده میشوند که از مهم ترین آنها موارد زیر را میتوان نام برد:

  • شته سبز مرکبات
  • شته سیاه مرکبات
  • شته قهوه ای مرکبات

راههای کنترل و پیشگیری شته ها

  • مبارزه بیولوژیک(دشمنان طبیعی :پارازیتوئیدها و شکارچی ها،لارو مگس خانواده سیرفیده،لارو بال توری ها،زنبورها)
  • کنترل شیمیایی:در صورت مشاهده ،سم پاشی با آفت کش ،در صورت نیاز دو هفته بعد تکرار شود.از سمومی مثل مالاتیون،کنفیدر،دیازینون میتوانید استفاده کنید.

کنه ها

کنه مرکبات گونه های مختلفی دارد که در این مقاله به رایج ترین آنها اشاره میکنم.کنه داراى قطعات دهانى برنده و مکنده و در زمان تغذيه بافت گياه را پاره میکند و بعد از خارج شدن شیره آن را می مکند و باعث ریزش برگ و میوه میشوند. بسیاری از کنه ها در سطح برگ توليد تار می کنند که به آنها کنه هاى تار عنکبوتى می گویند. 

انواع کنه ها

  • کنه قرمز مرکبات
  • کنه مرکبات تگزاس
  • کنه زنگ مرکبات
  • کنه مخملی مرکبات

راههای کنترل و پیشگیری کنه ها

  • کنترل بیولوژیکی
  • قارچ کش مثل زینب و قارچ کش های گوگردی تا حدی آفت را کنترل میکند
  • کنترل شیمیایی با استفاده از سموم کنه کش مثل آبامکتین
  • استفاده از سموم فسفره روغنی
انواع آفات مرکبات - اگری راز

تریپس ها

اسم علمی تریپس مرکبات Scritrothrips citri  است از نظر شکل ظاهری زرد و نارنجی رنگ و کوچک و دارای بال حاشیه ای است و به سرشاخه هایی که دارای گل و میوه هستند و به سلول های اپیدرم میوه حمله و سوراخ میکند و لکه های خاکستری یا نقره ای روی پوست ایجاد میشود.

  • راههای کنترل و پیشگیری شیمیایی: سمپاشی بلافاصله پس از گل­دهی با سمومی مثل استامی پراید،دی­کلرووس،مالاتیون

پروانه مینوز برگ مرکبات

اسم علمی پروانه مینوز برگ مرکبات Phyllocnistis citrela می باشد.در تمام طول سال در مناطق گرمسیر فعالیت میکند و تخم های خود را در زیر برگ و پارانشیم برگ قرار میدهد.رنگ بال های جلویی در انتها زرد و چند نوار سیاه دارد.علائم آن بصورت خطوط پیچیده در برگ و لوله شدن آن ظاهر میشود و در نهایت سبب ریزش برگ و در صورت حمله شدید مرگ درخت را به دنبال دارد.

راههای کنترل و پیشگیری پروانه برگ بر مرکبات

  • سمپاشی به محض دیدن آفت با کنفیدر و …
  • زنبور پارازیتوئید شفیره آلوفیده

پروانه برگخوار مرکبات

اسم علمی پروانه Papilio demoleus می باشد .زمستان را بصورت شفیره روی درختان به سر برده و در بهار تبدیل به حشره کامل میشود معمولا نیا به کنترل ندارد در صورت لزوم جمع آوری نهال ها و استفاده از سموم گوارشی موثر است.

نرم تنان مرکبات

حلزون ها از جمله نرم تنانی هستند که از آفات مرکبات به حساب می آیند و از بافت میوه های رسیده،برگ درختان و تنه درختان تغذیه میکند و قسمت آسیب دیده بصورت نواحی مدور جویده شده در پوست پدیدار میشود.از جمله حلزون هایی که به مرکبات حمله میکنند از حلزون قهوه ای مرکبات نام برد.

راههای کنترل و پیشگیری

  • جمع آوری و از بین حلزون ها در عین حال غذای خوبی برای ماکیان است
  • شخم و تیلر زدن
  • مبارزه بیولوژیک (مگس ها ،کنه،سخت بالپوشان،نماتد،قارچ انگلی)

مگس میوه مدیترانه ای

اسم علمی مگس میوه مدیترانه ای Ceratitis capitata می باشد .آفت خطرناکی است که از میوه تغذیه میکند این حشره در تمام فصل سال در مراحل مختلف رشدی است و در مناطق سرد بصورت شفیره زمستان گذرانی میکندو در بهار حشره کامل ظاهر میشود و با تغذیه از میوه باعث لهیدگی و تغییر رنگ میوه میشود.

راههای کنترل و پیشگیری مگس میوه مدیترانه ای

  • ضدعفونی انبارهای میوه با گاز اتیلن دی بروماید یا نیتروژن تری کلراید به مدت 6 ساعت
  • حشره کش دیپترکس هنگام رسیدن میوه ها
  • طعمه پاشی
  • کنترل زراعی و مکانیکی

پسيل آسيايي مركبات

اسم علمی این آفت  Diaphorina citri است .این آفت با تزريق بزاق سميباعث بدشکلی و توقف رشد میشود.در اثرتغذيه اثر فعاليت آفت برگ ها پيچيده و با عسلك زياد پوشيده مي شوند.کنترل آن بویله تله زرد چسبنده و به دلیل اینکه شیوع آفت همزمان با شکوفه دهی است از سموم کم خطر شیمیایی زیر نظر کارشناس استفاده کنید.

جمع بندی

مبارزه با آفات گیاهی، برای جلوگیری از وقوع و یا کاهش میزان و شدت آفت می باشد که با استفاده از روش های مختلفی صورت می گیرد. جهت کنترل و مبارزه با یک آفت داشتن دانش کافی از علل وقوع و توسعه آن مورد نیاز می باشد.

منابع

با ما همراه باشید

با ارائه برترین مقالات و مطالب روز کشاورزی توسط کارشناسان فنی

برای مشاوره آنلاین کلیک کنید

  **اگری راز ،راز رویش ها**

مقدمه

آفات و بیماری‌های سیب زمینی دو مقوله مهم هستند که امروزه کشاورزان و باغداران را دچار چالش های عدیده ای کرده اند. بسیاری از آن‌ها تلاش می‌کنند تا با این آفات و بیماری‌ها مقابله نموده و با استفاده از انواع کود شیمیایی مثل فسفیت پتاسیم، به مدیریت بیماری های سیب زمینی می پردازند. در این مقاله تلاش کرده ایم تا برخی از انواع بیماری‌های سیب زمینی و آفات مهم را معرفی کنیم.

معرفی آفات و بیماری‌های سیب زمینی

بیماری‌های سیب زمینی

بیماری‌های سیب زمینی اغلب در هنگام برداشت مشاهده می‌شوند، برخی از بیماری‌ها از طریق غده‌های ذخیره شده پخش می‌شوند و برخی در طول رشد دیده می شوند. جدی‌ترین آنها پوسیدگی غده است، اما بیماری‌هایی که منجر به «لکه‌دار شدن» سیب زمینی می‌شوند نیز بسیار مهم‌اند.

پوسیدگی ریزوکتونیا ریشه

در پوسیدگی ریزوکتونیا ریشه سیب زمینی عامل بیماری قارچ Rhizoctonia solani می باشد.یکی از بیماری‌های مهم و اصلی که سیب زمینی و سایر سبزیجاتی که در خاک وجود دارند را درگیر می‌کند، پوسیدگی ریشه است. برخی به آن شوره‌ی سیاه نیز می‌گویند. این بیماری اغلب در بخش‌های سردسیری دیده می‌شود. با بروز این پوسیدگی بر روی سیب زمینی‌ها و مخصوصا غده‌های آنان لکه‌های سیاهی دیده می‌شود که باعث عدم رشد بوته و سیب زمینی یا از بین رفتن ریشه خواهند شد.

✅ توصیه می‌شود به جهت جلوگیری از ایجاد این بیماری، حتما از غده های سالم استفاده شود و همچنین در حین رشد، از سموم قارچ‌کش استفاده گردد.

بیماری لکه موجی سیب زمینی

بيماري لکه موجي سيب زميني در اثر دو گونه قارچي شامل Alternaria alternata و A. solani ايجاد مي شود.این مورد از بیماری‌های سیب زمینی  نیز بیشتر در زمان رشد سیب زمینی دیده می‌شود در این حالت برگ‌ها زرد و آفتاب سوخته می‌شوند. در نظر داشته باشید که زمین آلوده به این بیماری، می‌تواند باعث سرایت آن به سایر محصولات زراعی همانند گوجه فرنگی، خیار و … شود. این بیماری در واقع یک نوع قارچ است که می‌تواند سیب زمینی را از درون، قهوه‌ای و خراب نماید. بیماری لکه موجی بیشتر در محیط‌های مرطوب دیده می‌شود.

✅ برای جلوگیری از شیوع این بیماری، بهتر است تا به میزان آبیاری و افزودن محلولهای غذایی توجه شود. همچنین توصیه می‌گردد که سیب زمینی‌ها قبل از کاشت حتما ضدعفونی شوند. سمپاشی با قارچ کش توصیه شده زیر نظر کارشناس نیز می تواند یکی از راهکارهای موثر در این زمینه باشد.

بیماری نماتد طلایی سیب زمینی

در بیماری نماتد طلایی سیب زمینی ،شناسايي مولکولي با استفاده از پرايمرهاي اختصاصي گونه هاي G. rostochiensis و G. pallida انجام گرفته که نتايج مطالعه ميکروسکوپي را در تاييد گونه G. rostochiensis تکميل نموده است.بیماری نماتد طلایی از جمله بیماری‌های سیب زمینی می باشد. عامل ایجاد کننده این بیماری  موجودات ریزی هستند که در خاک وجود دارند و از ریشه گیاهان تغذیه می کنند. این بیماری، اولین بار از سیب زمینی‌هایی که از آمریکا وارد شده بود به سیب زمینی‌های ایرانی سرایت کرد. این بیماری موجب می شود تا آب و مواد معدنی  به گیاه نرسد و گیاه در طول زمان پژمرده شود، لذا تراکم سیب زمینی‌های برداشت شده از زمین‌های بیمار بسیار کمتر است. در گیاهان بیمار، ساقه کم آب و ضعیف دیده می‌شود و به هنگام برداشت سیب زمینی، لکه‌های طلایی رنگ به روی آن دیده می شود.

✅ برای جلوگیری از ظهور این بیماری، لازم است قبل از کاشت، نمونه‌ی خاک مورد بررسی قرار گرفته و غده ی سالم کاشت شود.

بیماری سفیدک کرکی یا دروغی (بلایت دیررس) سیب زمینی

عامل بیماری سفیدک داخلی سیب زمینی Phytophthora infestans است.این نوع از بیماری‌های سیب زمینی تحت عنوان سوختگی برگ نیز شناخته می‌شود. در این بیماری، ابتدا برگ ها به خصوص در نواحی پایینی، علائمی چون کم‌آبی، سوختگی یا زخم را از خود نشان می‌دهدند و بوته زرد و پژمرده می‌شود. این بیماری اغلب در مناطقی که رطوبت زیاد باشد دیده می‌شود. چنانچه رطوبت زمین کنترل نشود بوی نامطبوعی از آن بلند شده و سبب ظهور لکه های قهوه ای و سفید رنگ درون سیب زمینی‌ها می گردد. عامل این بیماری یک نوع قارچ است .

✅ برای جلوگیری از بروز این بیماری، لازم است تا خاک قبل از کاشت بررسی شود، زمین به موقع سم‌پاشی شده و رطوبت خاک نیز کنترل گردد. درصورت مشاهده بروز این بیماری در زمین، کل گیاهان موجود در زمین باید سوزانده شوند. همچنین کاشت غده های سالم می تواند در پیشگیری از بروز این بیماری موثر باشد.

بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی

عامل بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی نوعی قارچ بنام V. dahliaeوVerticillium albo atrum است. جالب است بدانید، زمانی‌که بوته ی سیب زمینی به این قارچ آلوده می‌شود، دیگر نمی‌توان آن را با هیچ قارچ‌کشی از بین برد. این بیماری اغلب در مناطق سرد و خشک دیده می‌شود و از بخش‌های پایینی ساقه شروع شده و به بخش‌های بالایی سرایت می‌کند. در صورت ابتلا به این بیماری عموما برگ‌ها به صورت نیمه پژمرده در می آیند.

✅ برای کنترل این بیماری، می‌توان از قارچ کش‌ها استفاده نمود و به منظور جلوگیری از نشر آلودگی ها، وسایل و ابزار کشاورزی را حتما قبل از استفاده استریل کرد.

بیماری اسکب یا جرب معمولی

بیماري جرب معمولي از بيماري هاي مهم گياهي است که به وسيله باکتري Streptomyces scabies ایجاد شده و اگر خاک تحت کشت سیب زمینی شما دارای پی اچ خنثی یا قلیایی باشد، احتمالا با این بیماری باکتریایی مواجه خواهید شد. باکتری استرپتومایسیس برای رشد به دمایی بین 10 تا 35 درجه سانتی‌گراد نیاز دارد. این باکتری‌ها موجب می‌شوند تا لکه های قهوه ایی رنگی در سطح پوست سیب زمینی‌ها ایجاد شود و سیب زمینی ها دارای  ظاهری تو رفته و چروکیده باشند.

✅ برای پیشگیری از بروز این بیماری، بهتر است تا مواد اصلاح‌کننده به صورت بهینه و مداوم به خاک تزریق شوند.

آفات سیب زمینی

شناسایی آفات سیب ‌زمینی و روش‌های مقابله با آن‌ها به کشاورزان کمک می‌کند تا بتوانند در زمان لزوم بیماری‌ها و آفات را شناخته و با آنها مقابله کنند. از همین رو، در ادامه برخی از آفات مهم سیب ‌زمینی معرفی می‌شوند:

شته سیب زمینی

شته سیب زمینی (Macrosiphum euphorbiae Thomas) ، بدن این شته‌ها کروی شکل است و شاخک‌های آنان بلندتر از طول بدنشان است. این شته‌ها موجب می‌شوند تا بوته سیب زمینی کوچک باقی مانده و کم‌کم زرد شود.

مدیریت : با اصلاح خاک و استفاده از سموم آفت‌کش، می‌توان از رشد لارو این شته ها جلوگیری کرد.

cc

شته سبز اغلب بر روی برگ‌ سیب زمینی هایی که از آن‌ها تغذیه می‌کنند دیده می‌شوند. همچنین در مدت زمان اندکی باعث زرد شدن و پیچش برگ می‌شوند. این شته‌ها موجب می‌شوند تا دوره رشد سیب زمینی ها کامل نگردد.

مدیریت : برای مقابله با شته سبز، می‌توان از سموم فسفردار استفاده کرد.

کرم مفتولی

کرم مفتولی (Agriotes Lineatus) مستقیما غده سیب زمینی را هدف قرار داده و با ایجاد دالان های قهوه‌ای رنگ در نهایت منجر به فساد سیب زمینی می شوند. این کرم‌ها به رنگ قهوه‌ای اند.

مدیریت :می‌توان به کمک آفت کش‌های طبیعی به راحتی آنان را از بین برد.

کرم برگ‌خوار سیب زمینی

کرم برگ‌خوار سیب زمینی (Spodoptra exigua) شبیه یک پروانه کوچک است و بر روی بخش جلویی بال‌های آن، لکه های قهوه‌ای رنگ دیده می شوند. لاروهای این حشره سبز رنگ هستند و خطوط افقی مشکی بر روی بدن خود دارند. این کرم‌ها از برگ های سیب زمینی تغذیه می کنند.

مدیریت : برای مقابله با این کرم‌ها، باید بصورت مداوم علف های هرز زمین را از بین برد و از حشره‌کش ها استفاده کرد. همچنین بهتر است تا زمین به صورت عمیق شخم زده شود.

پروانه کله مرده سیب زمینی

پروانه کله مرده سیب زمینی (Acherontia atropos) دارای سینه بزرگ و موهای قهوه‌ای رنگ هستند و از شیره‌ی گل ها جهت تغذیه استفاده کرده و در نهایت منجر به از بین رفتن برگ‌ها می شوند؛ لذا پروسه رشد نیمه تمام می‌ماند.

مدیریت : به دلیل بزرگ بودن جثه‌ی آن‌ها ، می توان با بهره گیری از تورهای سیمی یا مگس‌های مهاجم آن‌ها را شکار نمود.

سوسک برگخوار (سوسک کلرادو)

سوسک برگخوار سیب زمینی decemlineata به صورت بیضی‌شکل است و دارای بال های زرد رنگ می‌باشد. این آفت در آب و هوای مرطوب دیده می‌شود و دمای بالاتر از 12 درجه سانتی‌گراد برای رشد آن مناسب است. این آفت تمام برگ‌های گیاه را می‌خورد و بیماری‌های ویروسی و باکتریایی را به سیب زمینی منتقل می‌کند. لازم به ذکر است که راه تشخیص ابتلای گیاه به این آفت، می تواند فضولات سیاه‌رنگی باشد که از خود برجای می‌گذارد.

مدیریت :برای مقابله با این آفت، می توان آفتکش های شیمیایی به‌کار برد و یا در صورت مشاهده‌ی سوسک، سیب زمینی‌ها را سریع برداشت کرد. حشراتی چون زنبور، قاتل این سوسک‌ها هستند و می توان از آنها نیز در مهار این آفت استفاده نمود.

بید سیب زمینی

بید سیب زمینی (Phthorimaea operculella) بیشتر در مناطق گرم مشاهده می‌شود. این بیدها به درون سیب زمینی ها دالان زده و آن‌ها را پوک می‌کنند. از لحاظ ظاهری، بید سیب زمینی همانند یک شب‌پره قهوه‌ای‌شکل است که در بال‌های جلوی آن، لکه‌های قهوه‌ای وجود دارد. این لاروها توانایی فاسد کردن سیب زمینی را دارا می باشند.

مدیریت : برای مقابله با آن‌ها، لازم است عملیات خاک‌ورزی و کوددهی در زمین های زیرکشت سیب زمینی در زمان مناسب (5-6 هفته بعد از کاشت) انجام شود. همچنین توصیه می‌شود غده سیب زمینی در عمق 15 سانتی‌متری کاشته شود و پس از عملیات برداشت در صورت نگهداری در انبار، بهتر است دمای انبار در محدوده 5 تا 10 درجه سانتی‌گراد تنظیم شود.

برای مشاهده برنامه غذایی عمومی سیب زمینی روی عکس کلیک کنید.

آفات و بیماری های سیب زمینی

پیشنهاد اگری راز

تیم اگری راز طی سابقه کاری چندین ساله ی خود در زمینه ی کشاورزی به شما پیشنهاد میکند که قبل از درگیری محصولات خود با این آفات و بیماری ها و متحمل شدن ضرر سنگین ،مقاومت گیاه خود را با تغذیه مناسب و اصولی بالا برده و دیگر نگران باغ یا مزارع خود نباشید .

کود کشاورزی پیشنهادی فروشگاه آنلاین اگری راز برای تقویت و بالا بردن مقاومت گیاهان به شرح زیر است
کلیک کنید👇
گوگرد مایع پرهامفیدوگارد پرهام فیتوپتاس مشآلکسینو اگرونایک

پتاسیم تیوسولفات

جمع‌بندی

بیماری‌ها و آفات سیب زمینی از جمله مقولات مهمی هستند که کشاورزان و باغداران با آنها روبرو هستند. بیماری‌های سیب زمینی اغلب در هنگام برداشت مشاهده می‌شوند، برخی از بیماری‌ها از طریق غده‌های ذخیره ای انتقال می یابند که مهمترین آنها بیماری پوسیدگی غده است، اما بیماری‌هایی که منجر به «لکه‌دار شدن» سیب زمینی می‌شوند نیز بسیار حائز اهمیت اند. آفات سیب زمینی شامل شته، کرم، پروانه، سوسک و بید می باشند و شناسایی این آفات و روش‌های مقابله با آن‌ها، به کشاورزان کمک می‌کند تا در زمان لزوم بتوانند با آن‌ها مبارزه کنند.

منابع

با ما همراه باشید

با ارائه برترین مقالات و مطالب روز کشاورزی توسط کارشناسان فنی

برای مشاوره آنلاین کلیک کنید

  **اگری راز ،راز رویش ها**

مقدمه

هم گندم و هم جو یکی از مهم‌ترین غلات صنعتی هستند، و جزئی جدایی ناپذیر از سفره‌ی غذای انسان‌ها محسوب می‌شوند.
شما از طریق بازرسی دائمی، کنترل دقیق و حساب‌شده‎، بیماری‌های گندم و جو و کنترل علف‌های هرز، تا حدی می‌توانید جلوی این واقعه را بگیرید. اما در صورتی که این آفات گریبان‌گیر مزرعه‌ی ما شدند، چه باید کرد؟ با ما همراه باشید تا راه‌های کنترل و مبارزه با بیماری‌ها و آفات مهم گندم و جو را بیشتر بشناسیم.
اولین رمز یک کشت پرمحصول، استفاده از بذری با کیفیت بالاست و خاک کشاورزی مناسب است. استفاده از بذرهای استاندارد، یکدستی و خلوص گونه‌ی گیاه، جوانه‌زنی یکنواخت و سریع، کاهش تعداد دانه‌های علف‌های هرز در محل لانه‌ی بذر گیاه اصلی و به حداقل رساندن خطر ظهور علف‌های هرز، به نوعی تضمین کننده‌ی سلامت بذر اصلی، محصول و مزارع شماست.

بیماری‌ها و آفات مهم گندم و جو را بهتر بشناسید!

هرچند می‌توان گاهی از گندم و جو به عنوان بذر برای فصل بعدی رشد استفاده کرد اما بسیاری از کارشناسان کشاورزی این کار را پیشنهاد نمی‌کنند. دلیل آن هم آشکار است! چرا که از نظر بهداشت گیاهان، استفاده از بذر نگهداری‌شده در مزرعه برای فصل بعدی کشت، ممکن است عوامل بیماری‌زای گیاهی را به نسل بعدی محصولات منتقل کند. به عبارت دیگر، کاشت بذر ذخیره، احتمال ابتلا به بیماری‌های آینده‌ی گیاه، رشد چندین برابری علف‌های هرز و جذب آفات بیشتر را افزایش می‌دهد.
معمولا عوامل بیماری‌زای گیاهان به فاکتور بیرون‌بذری یا درون‌بذری بستگی دارند. عوامل بیماری‌زای درون بذری، قدرت این را دارند که روی جوانه‌زنی، قدرت بذر و هم‌چنین رشد گیاه تاثیر بگذارند. در حالی‌که عوامل برون‌بذری، بیشتر روی خود گیاه تاثیر می‌گذارد. ما در ادامه‌ی مقاله، ابتدا با این عوامل بیماری‌زا آشنا می‌شویم، سپس به آفات خواهیم پرداخت.

آفات و بیماری گندم و جو

بیماریهای مهم گندم و جو

سیاهک پنهان گندم و جو

سیاهک پنهان را سیاهک بدبو (stinking smut) در سال 1326 در ایران گزارش شده و در تمام مناطق گندم کاری دنیا وجود دارد. از ایران گونه های ( T.triticoides ، T.controversa ، T.caries T.foetida ) به عنوان عامل این بیماری گزارش شده است که سیکل زندگی آنها مشابه هم است و هر چهار گونه زمستان به صورت تلیوسپور روی بذر و گاهی در خاک هستند و تا 5 سال هم می توانند در خاک دوام داشته باشند. هنگام کاشت بذور آلوده ، تلیوسپور جوانه زده و تولید اسپوریدیوم اولیه و ثانویه میکند و این اسپوریدیوم ها وارد گیاهچه شده و به بالای ساقه گندم رفته و هنگام تشکیل خوشه افزایش یافته و به سرعت در تمام دانه ها انتقال پیدا میکند.

✅برای پیشگیری و کنترل :ضد عفونی بذور با قارچ کش های مناسب بهترین روش کنترل است

سیاهک آشکار گندم و جو

این بیماری که با نام Ustilago tritici-U. nuda نیز معروف می باشد.در سال 1326 از ایران گزارش شده و در تمام نقاط ایران نیز وجود دارد. بعد از سیاهک پنهان گندم در درجه دوم اهمیت قرار دارد.تلیوسپورهای این قارچ پس از جوانه زدن بازیدیوم تولید می کنند که سلول های آن جوانه زده و هیف های تک هسته ای کوتاه با فاکتورهای جنسی مختلف تولید می کنند .دو هیف با فاکتور جنسی مختلف به روش سوماتوگامی ترکیب و ریسه دی کاریوتیک تولید می کنند .قارچ زمستان به صورت میسیلیوم دو هسته ای درون دانه ها می باشد که با کاشت بذر فعال شده و گیاهچه آلوده تولید می کند. قارچ همراه با رشد گیاه خود را به طریق بین سلولی به محل تشکیل خوشه رسانده و سنبله را آلوده می کند و در دانه آنها ریسه قارچ به میلون ها تلیوسپور سیاه تبدیل میشود که پس از ترکیدن به وسیله باد و حشرات روی گلهای گندم های سالم میرود. تلیوسپور روی گل آذین جوانه زده و تولید هیف های کوتاه دو جنسی مخالف می کند که باذ آمیزش آنها هیف های دو هسته ای تولید میشود.این هیف ها از راه کلاله به دیوار تخمدان جوان رسیده و تا موقع جوانه زدن در بافت های جنینی به صورت غیر فعال باقی می ماند.

بوته های آلوده زودتر به خوشه رفته و تمام خوشه تبدیل به توده های سیاه رنگ تلیوسپورهای قارچ میشود.تلیوسپورها تک سلولی کروی با دیواره ضخیم و قهوه ای رنگ هستند.این تلیوسپورها به وسیله باد و حشرات منتشر و گلهای سالم را آلوده می کند.از خوشه ی گیاه آلوده فقط محور اصلی باقی می ماند.

✅کنترل :قبل از کشف قارچ کش های سیستمیک به وسیله آب داغ بذور را ضدعفونی می کردند.استفاده از سموم سیستمیک جهت ضدعفونی بذر در حال حاضر بسیار موثر است.

فوزاریم خوشه گندم و جو

این بیماری که با نام Fusarium graminearum نیز مشهور است، توسط نوعی قارچ ایجاد می‌شود که خسارات سنگینی به محصول گندم و جو وارد می‌نماید. علاوه بر این، بسیاری از پزشکان و دام‌پزشکان بیماری فوزاریم خوشه گندم را برای جان انسان‌ها و حیوانات خطرناک تلقی می‌کنند. لکه‌های سفید رنگ دانه و پوکی و سبکی آن، تغییر رنگ و سفید شدن خوشه‌ی گندم و جو از نشانه‌های این بیماری‌ است.
✅کنترل : زراعت تناوبی(حداقل برای دو سال پیشنهاد می‌شود.)، بررسی دقیق گونه‌ی بذر و انتخاب بذری که کمترین احتمال فوزاریوم را دارد، ضدعفونی بذر و افزایش روزهای کاشت بذر، به همراه استفاده از قارچ‌کش‌ های مناسب توصیه می‌شود.


بیماری سپتوریوز گندم

این بیماری با نام Septoria tritici & S.nodorum نیز مشهور است.علائم بیماری روی برگهای پایین گیاه در مجاورت خاک لکه های زرد و کوچک ظاهر که به تدریج لکه ها بزرگ و نکروز و قهوه ای مایل به قرمز می شوند .لکه های به شکل بیضی و یا نامنظم هستند و به تدریج زرد کدر میشوند و در وسط آنها نقاط سیاه که پیکنیدهای قارچ هستند تشکیل میشود.در شرایط مناسب بیماری روی برگها،غلاف و خوشه ها و پوشینه های بذر توسعه می یابند که آلودگی روی قاعده برگها باعث خشکیدگی تمام برگ میشود.

✅کنترل : استفاده از ارقام مقاوم،تناوب،انهدام بقایای گیاهی و رعایت بهداشت زراعی و ضد عفونی بذور میتواند بیماری را کنترل کند.

پاخوره گندم

یکی از مهم‌ترین بیماری‌های ریشه‌ای گندم است که توسط قارچ Gaeumannomyces graminis var. tritici ایجاد می‌شود. این عامل بیماری‌زا بر روی جو هم تاثیر می‌گذارد و به علت کوتاهی گیاه و رسیدن زودرس آن، دانه‌ها چروکیده می‌شوند و محصول با خسارت و زیان مالی قابل توجهی روبرو خواهد شد. ریشه‌های گیاه پس از ابتلا به این قارچ، سیاه شده و استحکام خود را از دست می‌دهند. به علت شکنندگی گیاه، به احتمال زیاد ساقه پس از سر در آوردن از خاک خواهد شکست.
✅ مهم‌ترین راه کنترل بیماری پاخوره گندم را کشت تناوبی می‌دانند. در طی دو الی چهار سال آینده، از گیاهان مقاوم به این قارچ (عدس، لوبیا، باقلا، نخود فرنگی و…) استفاده می‌شود. برخی میکروارگانیسم‌ها نیز مانند سودوموناس فلورسانس می‌توانند از ریشه در برابر این بیماری محافظت کنند.

ناخنک غلات

در ارگوت یا ناخنک غلات (ERGOT )نوعی قارچ به نام Claviceps purpurea وجود دارد، که بیماری مشترکی بین گندم و جو است، ولی به ندرت در جو دو سر دیده می‌شود. مصرف گندم و جو آلوده به این گیاه می‌تواند باعث ارگوتیسم در انسان و سایر پستانداران شود. آسکوسپور این قارچ با چسبیدن به گیاه، ماده‌ی چسبناک زرد رنگی را بر روی گیاه ایجاد می‌کند و کم کم موجب سختی و سیاه شدن اندام‌های گندم و جو می‌شود. احتمال خسارت دادن جو در این بیماری، از گندم کمتر است؛ اما از آن‌جایی‌که باعث جذب حشرات می‌شود، به سرعت گسترش می‌یابد.
✅ برای جلوگیری از این قارچ، توصیه می‌شود که حداقل یک الی دو سال با زراعت تناوبی، برای کاشت غلات فاصله بیندازید (می‌توانید ذرت، سویا یا یونجه بکارید)؛ یا از قارچ‌کش‌های موجود در بازار استفاده کنید.

آفات مهم گندم و جو:

آفات مهم گندم و جو

سوسک سیاه گندم

لارو این حشره با تغذیه از بذر گندم، عملا جلوی جوانه زدن آن را می‌گیرد و توان نابود کردن گندم را هم دارد!
✅ میکروارگانیسم‌های خاص، مورچه‌ها و پرندگان، تناوب زراعی و شخم‌زدن یا ضدعفونی بذر گیاه با سموم شیمیایی

شته سبز گندم

حشره‌ای سبز رنگ و کوچک که با چسبیدن به برگ‌های گندم و جو، باعث خسارت به گیاه می‌شود و موجب تضعیف گیاه یا حتی نابودی آن می‌شود.
✅ برای کنترل : اسپری کردن محلول‌های ضد شته‌ی سبز بر روی گیاه یا استفاده از سموم سیستماتیک

شته روسی گندم و جو

این شته نیز رنگی سبز متمایل به زرد دارد و درست مانند شته سبز گندم، با مصرف شیره‌ی گندم و جو، موجب تضعیف و حتی نابودی گیاه می‌شود.
✅ کنترل: سم‌پاشی یکی از بهترین روش‌های جلوگیری از شیوع این آفت است.

سوسک قهوه‌ای گندم

لارو این حشره نیز درست مانند سوسک سیاه، از جوانه‌ی گندم تغذیه کرده و موجب نابودی گیاه می‌شود.
کنترل : شخم مکانیکی یا دستی عمیق، سم‌پاشی با حشره کش های لارو سوسک قهوه‌ای

پروانه خوشه‌خوار گندم

لارو این حشره با تغذیه از دانه‌های گیاه گندم و جو، موجب نابودی و خسارت به زراعت می‌گردد.
✅ کنترل: برداشت سر وقت محصول و عدم تاخیر در برداشت آن، با شخم زدن عمیق و سروقت و سم‌پاشی

ملخ‌های گندم و جو

ملخ صحرایی:

این نوع از ملخ‌ها که نقش بسیار مهمی در تخریب محصولاتی هم‌چون گندم و جو دارند، یکی از آفات اصلی غلات محسوب می‌شوند. این دسته از آفات معمولا به صورت دوره‌ای به محصولات حمله می‌کنند. این آفات که معمولا در آفریقا، عربستان، ایران و کشورهای غرب آسیا به وفور یافت می‌شوند؛ می‌توانند به طور دسته‌جمعی به محصولات گیاهی مانند گندم و جو حمله کنند و تمامی محصولات را مصرف نمایند.

✅ کنترل: برداشت سر وقت محصول و عدم تاخیر در برداشت آن، با شخم زدن عمیق و سروقت و سم‌پاشی، دستگاه‌های سم‌پاش مخصوص و استفاده از سموم شیمیایی به صورت گسترده، در سریع‌ترین حالت ممکن جلوی این حشرات را می‌گیرد.

ملخ ایتالیایی

این آفت که معمولا طول عمرش به یک سال می‌کشد، بیشتر در اروپای مرکزی و کشورهای اطراف دریای مدیترانه، شمال آفریقا و آسیای مرکزی خود را نشان می‌دهد. این ملخ‌ها معمولا اندازه‌ی کوچکی دارند. درست مانند تصویر زیر دو شاخک دارند و از همه مهم‌تر، می‌توانند تمامی پوشش گیاهی منطقه را بخورند. معمولا این حشرات در ماه‌های جولای تا اکتبر ظاهر می‌شوند و به دمای گرم و خشک علاقه دارند.

✅ کنترل : برداشت سر وقت محصول و عدم تاخیر در برداشت آن، با شخم زدن عمیق و سروقت و سم‌پاشی، دستگاه‌های سم‌پاش مخصوص و استفاده از سموم شیمیایی به صورت گسترده، در سریع‌ترین حالت ممکن جلوی این حشرات را می‌گیرد.

ملخ مراکشی

این عضو خانواده‌ی ملخیان، بیشتر در شمال آفریقا، جنوب و شرق اروپا و آسیای غربی پیدا می‌شود. اگرچه این دسته از ملخ‌ها به صورت انفرادی زندگی می‌کنند، منتهی گاهی بسته به شرایط ممکن است تعدادشان رو به ازدیاد بگذارد. به این صورت، احتمال این امر وجود دارد که گروهی تشکیل دهند و باعث ویرانی زمین‌های گندم و جو شوند.
لارو این حشره با تغذیه از دانه‌های گیاه گندم و جو، موجب نابودی و خسارت به زراعت می‌گردد.
✅ کنترل : برداشت سر وقت محصول و عدم تاخیر در برداشت آن، با شخم زدن عمیق و سروقت و سم‌پاشی، دستگاه‌های سم‌پاش مخصوص و استفاده از سموم آفتکش به صورت گسترده، در سریع‌ترین حالت ممکن جلوی این حشرات را می‌گیرد.

سن گندم

معروف به Eurygaster integriceps از خانواده‌ی ساس‌ها، که بومی کشورهای شمالی آفریقا، بالکان و غرب و مرکز آسیاست. این نوع ساس، یکی از آفت‌های اصلی غلات، علی الخصوص گندم و جو به شمار می‌رود. این حشره حدود یک ماه زندگی می‌کند. بعلاوه به صورت دسته‌هایی در قسمت زیرین برگ‌ها یا روی ساقه‌ی گیاه میزبان تجمع می‌کنند. پوره‌ی این آفت، از 20 الی 45 روز از غلات شما تغذیه می‌کنند. علاوه بر این، در دمای بین 20 الی 24 درجه، بهترین شرایط رشد را دارند.
✅ برای کنترل این آفات راه‌های گوناگونی وجود دارد، که به تعدادی از آن‌ها اشاره می‌کنیم: پارازیتوئیدها، سموم شیمیایی، قارچ‌های پاتوژنی.

تریپس گندم

از راسته‌ی Thysanopteraها که طول‌شان نهایتا به 1 میلی‌متر می‌رسد. این حشرات با سوراخ کردن و مکیدن محتویات گیاهانی مانند گندم، از مواد مغذی گیاه تغذیه می‌کنند. این حشرات که بیشتر به رنگ قهوه‌ای دیده می‌شوند، بیشتر در فصل بهار سروکله‌شان پیدا می‌شود. پوره‌ی قرمز رنگ این آفت می‌تواند به ساقه‌ی گیاه و انشعاب ساقه و برگ‌ها بچسبد و به صورت گروهی، مواد مغذی گندم و جو را مصرف کند. معمولا دانه‌ی گندم، پس از حمله‌ی این آفت سبک شده و موجب کاهش محصول می‌گردد.
✅ کنترل : شخم زدن عمیق زمین، سموم شیمیایی، پارازیتوئیدهایی مانند Hymenopteraها، حشره‌کش‌های بیولوژیکی مانند قارچ‌های Beauveria bassiana و Verticillium lecanii

نماتُد گال گندم

نوعی انگل که موجب قهوه‌ای یا سیاه شدن دانه‌ی گندم می‌شود. معمولا استفاده از بذر بیمار به این گال، باعث انتشار این بیماری شده و حین رشدِ ساقه‌ی گندم خود را آشکار می‌کند.
✅مدیریت بذرها و استفاده از بذر سالم، تناوب زراعی به مدت 1 تا 2سال، قارچ‌های پاتوژنی، تمیز کردن بذرها با کمک محلول آب نمک 20 درصد، جداسازی مکانیکی

برای مشاهده برنامه غذایی عمومی گندم و جو کلیک کنید.

آفات و بیماری های گندم و جو

پیشنهاد اگری راز

تیم اگری راز طی سابقه کاری چندین ساله ی خود در زمینه ی کشاورزی به شما پیشنهاد میکند که قبل از درگیری محصولات خود با این آفات و بیماری ها و متحمل شدن ضرر سنگین ،مقاومت گیاه خود را با تغذیه مناسب و اصولی بالا برده و دیگر نگران باغ یا مزارع خود نباشید .

کود کشاورزی پیشنهادی فروشگاه آنلاین اگری راز برای تقویت و بالا بردن مقاومت گیاهان به شرح زیر است
کلیک کنید👇
گوگرد مایع پرهامفیدوگارد پرهام فیتوپتاس مشآلکسینو اگرونایک

پتاسیم تیوسولفات

جمع بندی

بیماری‌ها و آفات مهم گندم و جو، نقش بسیار اساسی در میزان برداشت محصول نهایی شما دارند. این نوع از بیماری‌ها اگر به سرعت جلوگیری و کنترل نشوند، می‌توانند تاثیر و مستقیمی بر روی سلامت و کیفیت محصول، یا حتی سفره‌ی غذای انسان‌ها بگذارند. بنابراین توصیه می‌شود از بذر سالم و باکیفیت استفاده شود. در صورت نیاز به سم‌پاشی، قبل از گسترش بیشتر آفات و بیماری، جلوی آن گرفته شود. از همه‌ مهم‌تر، بررسی مداوم محصول و چکاپ آن هرگز نباید پشت گوش انداخته شود.

منابع

با ما همراه باشید

با ارائه برترین مقالات و مطالب روز کشاورزی توسط کارشناسان فنی

برای مشاوره آنلاین کلیک کنید

  **اگری راز ،راز رویش ها**